GPS tarik 'handbrake', tidak jadi sokong pinda Perlembagaan

Oleh  Chan Kok Leong, Lee Chi Leong

GABUNGAN Parti Sarawak (GPS) akan dapat apa yang ia mahu iaitu frasa khusus mengenai Sabah dan Sarawak dimasukkan dalam pindaan ke atas Artikel 1(2) Perlembagaan Persekutuan, sekiranya parti itu menyokong rang undang-undang (RUU) pindaan yang dikemukakan oleh kerajaan, baru-baru ini.

GPS meminta frasa khusus itu menyatakan Sabah dan Sarawak sebagai “negeri-negeri Borneo”.
Namun GPS menarik balik sokongannya dan memilih untuk berkecuali semasa pengundian RUU, walaupun Putrajaya sudah bersetuju atas permintaannya itu.

Sehari sebelum RUU pindaan itu dibentang untuk bacaan kedua pada 9 April lalu, Ketua Whip GPS Fadillah Yusof yang juga ahli Parlimen Petrajaya mengirim sepucuk surat kepada Speaker Dewan Rakyat Mohamad Ariff Mohd Yusof mencadangkan pindaan kepada usul pindaan asal.

Dalam surat bertarikh 8 April yang dilihat oleh The Malaysian Insight, GPS mencadangkan supaya pindaan Artikel 1(2) diubah dengan memasukkan fasal “negeri-negeri Borneo” bagi merujuk pada Sabah dan Sarawak. Beliau memohon pindaan itu dikemukakan pada peringkat jawatankuasa RUU.

Peringkat jawatankuasa ialah persidangan Dewan Rakyat yang berlangsung selepas pengundian meluluskan pindaan RUU pada bacaan kedua.

RUU itu bagaimanapun tidak diluluskan selepas Pakatan Harapan (PH) gagal mendapat majoriti dua pertiga yang diperlukan atau sokongan 148 ahli Parlimen bagi meminda Perlembagaan Persekutuan.
Hanya 138 ahli Parlimen mengundi menyokong sementara 59 ahli Parlimen Barisan Nasional (BN), PAS dan GPS berkecuali. Tidak ada ahli Parlimen yang menentang.

Persetujuan Putrajaya terhadap permintaan GPS dinyatakan oleh Perdana Menteri Dr Mahathir Mohamad semasa membentang RUU pindaan Perlembagaan Persekutuan di Dewan Rakyat pada 9 April lalu.

Perdana menteri berkata Putrajaya akan memasukkan frasa “negeri-negeri Borneo” sebagai pindaan semasa peringkat jawatankuasa.

“Cadangan yang akan dicadangkan dalam jawatankuasa ialah agar peruntukan semasa dikembalikan kepada peruntukan asal pada tahun 1963 tanpa sebarang ubahsuaian dengan mengambil kira bahawa Singapura telah meninggalkan Persekutuan Malaysia pada 1965,” kata Dr Mahathir, seperti dicatatkan dalam Hansard Parlimen.

Dengan cadangan pindaan itu, Perkara 1(2) yang baharu akan berbunyi:

(2) Negeri-Negeri Persekutuan terdiri daripada
negeri-negeri Tanah Melayu iaitu Johor, Kedah, Kelantan, Melaka, Negeri Sembilan, Pahang, Perak, Perlis, Pulau Pinang, Selangor dan Terengganu dan

negeri-negeri Borneo iaitu Sabah dan Sarawak.

Surat Fadillah kepada Yang Di-Pertua Dewan Rakyat juga mencadangkan frasa yang sama, dengan tambahan penjelasan berbunyi “menurut Perjanjian Malaysia 1963”.

Surat GPS yang mencadangkan supaya pindaan Artikel 1(2) diubah dengan memasukkan fasal 'negeri-negeri Borneo' bagi merujuk pada Sabah dan Sarawak. – Gambar fail The Malaysian Insight, 17 April, 2019.

Seorang sumber memberitahu surat GPS kepada Ariff dihantar pada hari sama kerajaan memberikan taklimat kepada ahli-ahli Parlimen mengenai pindaan peruntukan Perlembagaan Persekutuan tersebut.

Taklimat itu terbuka jemputannya kepada ahli-ahli Parlimen pembangkang dan beberapa mereka hadir.

“Antara yang hadir ialah Ahli Parlimen Kinabatangan Bung Mokhtar Radin (BN) dan Jeffrey Kitingan (Star-Keningau),” kata sumber.

“Dalam taklimat itu, beberapa ahli Parlimen Sabah dan Sarawak mencadangkan fasal pindaan itu diubah mengikut yang asal pada 1963.”

Walaupun kerajaan sudah bersetuju, GPS berkecuali semasa mengundi, kata sumber.

Menurut sumber, Putrajaya menjangkakan GPS akan menyokong pindaan tersebut kerana kerajaan sudah setuju memasukkan fasal seperti yang dimintanya.

“Kita masih tidak tahu apa sebab mereka tidak sokong pindaan itu,” tambah sumber.

Selain setuju meminda fasal seperti diminta, kerajaan juga setuju atas satu lagi permintaan iaitu menubuhkan jawatankuasa pilihan untuk mengembalikan hak-hak Sabah dan Sarawak, kata sumber.
Hal ini juga disebut Dr Mahathir semasa menggulung perbahasan pada 9 April.

Katanya, seperti dicatatkan dalam Hansard, kerajaan akan memberi ruang kepada jawatankuasa pilihan, yang akan turut dianggotai ahli-ahli Parlimen dari Sabah dan Sarawak, untuk menyemak pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963.

“Kerajaan sedar tiada ahli Parlimen yang menganggotai Jawatankuasa Khas Kabinet untuk menyemak pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963 dan ini boleh memberikan peluang kepada Ahli Jawatankuasa Khas Parlimen untuk mengemukakan laporan kepada Jawatankuasa Khas Kabinet untuk menyemak pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963.

“Dalam konteks ini, pengerusi Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen akan dijemput untuk menjadi salah seorang ahli dalam Jawatankuasa Khas Kabinet tersebut. Keahlian Jawatankuasa Khas Parlimen ini akan melibatkan ahli Parlimen daripada pelbagai komposisi parti dalam Parlimen,” kata perdana menteri.

Ini adalah usaha pertama kerajaan meminda Perlembagaan sejak mengambil alih pentadbiran Putrajaya hampir setahun lalu